کد خبر 13918

بازندگان یک قانون از چاپچی‌ تا طلا‌فروش

در حالی که هفته گذشته وزارت صنعت، معدن و تجارت خبر تعلیق دو ساله مالیات ارزش افزوده را منتشر کرد، سازمان امور مالیاتی از اجرای این قانون و ادامه روند کنونی خبر دارد. این در حالی است که در هفته گذشته مجلس شورای اسلامی‌هم بررسی این قانون و اصلاح بندهای آن را در دستور کار خود قرار داده است. بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته دنیا تجربه موفقی در اجرایی کردن قانون مالیات ارزش افزوده داشتند. این قانون که یکی از ابزارهای شفافیت در نظام مالیاتی کشورها شناخته می‌شود، می‌تواند بسیاری از اهداف سه‌گانه نظام مالیاتی که همان تخصیص، باز توزیعی و تامین منابع مالی مورد نیاز دولت هستند را در مالیات‌های غیر مستقیم تامین کند.

 از زمان اجرایی شدن قانون مالیات ارزش افزوده در کشور بخش خدمات و تولید، منتقدان اصلی این قانون بوده و آن را سدی برابر خود می‌دانستند. در این میان کسب و کارهایی مانند طلا و جواهر در دسته منتقدان اصلی این قانون قرار گرفته و معتقدند مشتریان نسبت به پرداخت مالیات ارزش افزوده معترض هستند.

نیاز به بازنگری قانون مالیات ارزش افزوده

فرهاد سجادنیا، عضو انجمن حسابرسان خبره می‌گوید: «با‌توجه به موضوع معاملات معاوضه‌ای برخی از کالاها و خدمات‌(طلا و جواهر) با ویژگی‌های خاص و نحوه معاملات آن‌ها منجر به عدم تمکین برخی از فعالان نسبت به قانون مالیات ارزش افزوده شده است.»

وی می‌افزاید: «‌صنف طلا و جواهر در دسته اصنافی است که کنترل و نظارت دقیق روی عملکرد آنها غیر ممکن است. در حال حاضر هیچ واحد نظارتی نمی‌تواند بر میزان معاملات و چگونگی عملکرد آنها نظارت داشته باشد. به عبارت دیگر مشخص نیست در یک فروشگاه روزانه چه میزان معامله با چه قیمتی انجام می‌شود. دلیل اعتراض مشتریان نسبت به پرداخت 9 درصد مالیات ارزش افزوده هم شاید همین موضوع باشد.»

به گفته وی «‌مشکل دیگری که در جریان مالیات ارزش افزوده مطرح می‌شود این است که مقرر شده بود بخش خدمات از پرداخت آن معاف باشد، اما نکته قابل توجه در این میان این است که اگرچه برخی خدمات از پرداخت مالیات ارزش افزوده معاف هستند، اما سازمان‌هایی هم که این خدمات را ارائه می‌دهند، باید برای مواردی نظیر خرید ملزومات اداری مالیات بپردازند. به علاوه، این بنگاه‌ها فاقد شرایط لازم برای تخفیف‌های مالیات ارزش افزوده هستند. بنابراین این بنگاه‌های معاف، تمامی ‌مالیات ارزش افزوده‌‌ هر کالا یا خدمت خریداری شده را می‌پردازند. غالبا هزینه‌‌ پرداخت مالیات ارزش افزوده در قیمت خدمات ارائه‌شده گنجانده می‌شود. در نتیجه این بی‌تعادلی، رقابت بیشتر می‌شود؛ چرا که شرکت‌ها می‌توانند به جای استفاده از خدمات شرکت‌هایی که احتمالا قیمت‌های‌شان به خاطر پوشش همه یا بخشی از مالیات ارزش افزوده‌‌‌ پرداخت‌شده دچار تورم شده است، از خدمات فاقد مالیات استفاده کنند.»

 سجاد‌نیا با اشاره به اینکه بسیاری از کسب و کارهایی که بر بستر خدمات شکل گرفته‌اند معتقد هستند که باید در سیستم مالیات ارزش افزوده تجدید‌نظر شود، اظهار می‌کند: «‌درست است که بسیاری از مشتریان کسب وکارهای خدمات محور به پرداخت مالیات ارزش افزوده عادت کرده‌اند اما بسیاری از این کسب و کارها به دلیل پرداخت همین رقم دچار مشکلات عدیده‌ای شده‌اند. تعیین مالیات ارزش افزوده برای خدمات مالی به این معناست که منابع افزوده‌شده باید متعهد به تغییر پوشش مالیات ارزش افزوده‌ فعلی و یافتن راهی برای سنجش ارزش افزوده‌ موسسات مالی باشند. گزینه‌‌ دیگر این است که به دنبال یک روش متمایز تعیین مالیات برای خدمات باشیم به طوری که زیر نظر سیستم مالیات ارزش افزوده قرار داشته باشد. مثلا کمیسیون اروپا به دنبال راهی برای تعیین مالیات برای خدمات بر اساس جریان نقدی است.»

مالیات ارزش افزوده باری روی دوش صنعت چاپ

محمدرضا نظام‌علی، عضو انجمن خبرگان حسابداری می‌گوید: «صنعت چاپ یکی از صنایعی است که نسبت به اعمال مالیات ارزش افزوده معترض است. در بسیاری از مواقع فعالان صنعت چاپ مشکل اصلی خود را مالیات ارزش افزوده می‌دانند.»

وی می‌افزاید: «بسیاری از چاپخانه‌داران معتقدند که مالیات فقط به عنوان مالیات بر درآمد کافی است. در دوره‌های گذشته مالیات بر درآمد با توجه به رد دفاتر به صورت علی‌الراس از سوی اداره مالیات و مؤدی محاسبه می‌شد که متاسفانه اکنون در یک حرکت که شاید از پیش تعیین شده بود اداره مالیات ارزش افزوده ما‌به‌التفاوت اضافه مالیات بر درآمد سالانه را در آمد محسوب کرده و جرایم سنگینی برای آن در نظر گرفته است.»

این کارشناس معتقد است: «در شرایط کنونی بنگاه‌های اقتصادی کشورمان با چالش‌های جدی رو‌به‌رو هستند. در حال حاضر به دلیل نبود شبکه توزیع مدرن و قانون‌مدار مشکلات زیادی برای تولید کشور و توسعه اقتصادی ایجاد شده و در بیشتر شبکه‌های توزیع به‌دلیل بالا بودن نرخ مالیاتی و اینکه بتوانند از مالیات و عوارض قانونی در امان باشند نسبت به برقراری صندوق‌های الکترونیکی تمکین نمی‌کنند. البته این موضوع در کسب‌‌و‌کارهای خدمات‌محور مشهود است.»

وی می‌گوید: «‌همچنین به‌دلیل نبود قوانین شفاف در بعضی رشته‌های تولیدی وصول مالیات ارزش افزوده برای واحد‌های تولید‌کننده بسیار مشکل شده و به‌علت وجودرقابت ناسالم، مدیر بنگاه اقتصادی مجبور می‌شود آن را به قیمت تمام شده کالا لحاظ کرده و به سازمان‌های اقتصاد و دارایی پرداخت ‌کند که این موضوع باعث بالا رفتن قیمت تمام‌شده می‌شود و قدرت رقابت کسب و کارهای داخلی را با رقبای خارجی سلب می‌کند.»

این کارشناس معتقد است: «اگر بخواهیم به صورت موردی کسب و کارها و تاثیری را که مالیات ارزش افزوده بر آنها دارد بررسی کنیم، صنعت چاپ شاید بیشتر از هر صنعت دیگری از آن تاثیر پذیر‌ بوده است. در بیشتر کسب و کارها اتکای صرف به صدور فاکتور برای ملزم کردن شرکت و پیمانکار به پرداخت مالیات ارزش افزوده کافی نیست، چرا که گاه وصول مطالبات، خود پروسه‌ای بسیار طولانی و پیچیده خواهد بود و در واقعیت امر پیمانکار، ملزم به پرداخت دیونی به اداره دارایی می‌شود که اساسا اصل آن پرداخت نشده است و مطالبات یاد شده و پروسه گاه طولانی دچار استهلاک محسوس می‌شود. از سویی فرآیند اظهار، بررسی و رسیدگی و وصول در سازمان ذی‌ربط دارایی، خود بوروکراسی وقت‌گیر و هزینه‌بری را به دولت تحمیل می‌کند که با ضرورت چابک‌سازی، ایجاد شفافیت، کاهش تصدیگری و کوچک کردن دولت منافات داشته و مغایر با آن است.»

100451_653

مینا هرمزی، خبرنگار ارشد

 

ارسال نظر

تازه ها