کد خبر 96455

گزارش بااقتصاد از موانع پذیرش شرکت‌های دانش‌بنیان در بازار سرمایه

پس از 12 سال فعالیت شرکت فرابورس، هنوز سازوکاری برای پذیرش و عرضه شرکت‌ها و صنایع جدید دانش‌بنیانی به بازار سرمایه فراهم نشده است و ورود این کسب‌وکارهای استارتاپی در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

نگاه سنتی بورس به استارتاپ‌ها از پشت عینک ته‌استکانی

حدود یک دهه (12 سال) از ایجاد و فعالیت شرکت فرابورس ایران می‌گذرد. این شرکت از ارکان سازمان بورس و اوراق بهادار ایران و به منظور توسعه بازار سرمایه، ایجاد تنوع در محصولات بورسی، افزایش مشارکت مردم، افزایش سهم دارایی و سرمایه‌گذاری‌های عمومی و مهم‌تر از همه، فراهم کردن فرصت‌های جدید برای صنایع و کسب‌وکارهای نوپدید، شکل گرفته است. پس از 12 سال فعالیت شرکت فرابورس، هنوز سازوکاری برای پذیرش و عرضه شرکت‌ها و صنایع جدید دانش‌بنیانی به بازار سرمایه فراهم نشده است و ورود این کسب‌وکارهای استارتاپی در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. هرچند در تعریف شرکت‌های دانش‌بنیان، اختلاف نظرهایی وجود دارد اما کسب‌وکارهای ایده‌محور و شرکت‌هایی که مدل فعالیت‌شان اینترنتی است، اصطلاحا استارتاپ نامیده می‌شوند.

به هر روی، هنوز هیچ استارتاپ و یا شرکت دانش‌بنیانی به بازار سرمایه ورود نکرده است. با توجه به استقبال عمومی از بورس در سال 99، اظهار نظرها و مصاحبه‌های جسته‌وگریخته‌ای از برخی مدیران و فعالان بازار سرمایه مبنی بر ایجاد بازار هدف برای پذیرش شرکت‌های استارتاپی نیز شنیده شد اما جملگی در حد حرف بوده و استارتاپ‌ها همچنان پشت در بسته فرابورس باقی ماندند!

سهامداران خارجی، مانعی دیگر برای ورود استارتاپ‌ها به بازار سرمایه!

15767

رضا غلامعلی‌پور، معاون پذیرش و بازاریابی شرکت فرابورس، در هفته نخست مردادماه، از ایجاد بازار هدف برای پذیرش استارتاپ‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان در بازار سرمایه خبر داده بود و حالا با گذشت بیش از دو ماه از انتشار این خبر، پذیرش این شرکت‌ها در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

3000 شرکت دانش‌بنیان در سایه 5 شرکت اینترنتی پرطمطراق

shayan

حالا این پرسش مطرح می‌شود که چرا نهادها و دستگاه‌های مربوط تاکنون نسبت به این موضوع واکنش نشان نداده و وارد آن نشده بودند؟ شایان شلیله، کارشناس استارتاپ و یکی از بنیان‌گذاران کسب‌وکارهای اینترنتی در ایران، در گفت‌وگو با خبرنگار بااقتصاد، با اشاره موانع پیش روی این شرکت‌ها برای ورود به بورس، می‌گوید: «برخی از استارتاپ‌ها سابقه سرمایه‌گذاری تودرتو و پیچیده‌ای دارند اما صرفا داشتن سرمایه‌گذار خارجی دلیلی بر ممانعت از ورود به بورس نمی‌شود. به نظر من، مشکل اصلی مدیران فرابورس این است که تنها 4و5 شرکت را -که مدل کسب‌وکارشان اینترنتی است و نمی‌توان آنها را استارتاپی نامید- می‌خواهند وارد بورس کنند درحالی‌که 200 شرکت دانش‌بنیان و تکنولوژی‌محور کوچک و بزرگ می‌خواهند بورسی شوند.»

به گفته بنیان‌گذار جشنواره وب‌ و موبایل ایران،  این 4 و 5 شرکت‌ دارای شاکی خصوصی هستند و سابقه سرمایه‌گذاری تودرتو و پیچیده‌ای دارند اما پرسروصدا ظاهر می‌شوند و تبلیغات خوبی می‌کنند، به همین دلیل عده‌ای می‌خواهند هر طور که شده ابتدا آنها را وارد بورس کنند در حالی‌که 3000 شرکت استارتاپی در کشور فعالیت می‌کنند.

وی به اهداف ایجاد شرکت فرابورس اشاره و اظهار می‌کند: «هدف اصلی تشکیل شرکت فرابورس، ایجاد بازارهای نوین مالی بود در حالی‌که این هدف مهم، تنها در تعریف و حرف

باقی مانده است و نگاه نوینی در این بازار حاکم نیست. ناگفته نماند که بازارهای نوین مالی به سیستم‌های حسابرسی و آنالیز نوین نیاز دارند تا به صورت اصولی موانع موجود را برای کسب‌وکارهای نوین برطرف و آنها را وارد بورس کنند.»

مدل کسب‌وکار استارتاپ‌ها جایی در قوانین بازار سرمایه ندارد

شلیله به تشکیل بازار smeها اشاره می‌کند و می‌گوید: «چند سال پیش بازاری به نام SME ها برای ورود  استارتاپ‌ها به این فضای شکل گرفت اما متاسفانه مورد استقبال واقع نشد. همچنین برخی از قوانین بازار سرمایه مانند سوددهی، گزارش مالی شفاف و غیره، مناسب استارتاپ‌ها نیست و ارزش‌‎گذاری استارتاپ‌ها مربوط به گذشته نمی‌شود. این شرکت‌ها سابقه هیستوری‌کالی از فروش ندارند و هدف‌شان سوددهی نیست بلکه توسعه و کسب بازارهای جدید است که اگر هم به سوددهی برسند، سود حاصله را به توسعه اختصاص می‌دهند تا بتوانند بازار بزرگ‌تری را در اختیار بگیرند. متاسفانه این موضوع در قوانین بورس پذیرفته نیست و به طور مشخص هم راهکاری برای ارزش‌‎گذاری استارتاپ‌ها بر اساس پیش‌بینی آینده و بازارهای هدف، تنظیم و تعیین نشده است.»

فیلترگذاری‌های بورس سد راه استارتاپ‌ها برای حضور در بازار سرمایه

tapsi_Copy-min

وی ادامه می‌دهد: «مانع بعدی، موضوع مالکیت فکری، برنامه‌نویسی و غیره است که در فرمول ارزش‌گذاری استارتاپ‌ها جایگاه ویژه‌ای دارد. سرمایه‌گذاری که در حوزه تکنولوژی سرمایه‌گذاری می‌کند نیز نگاه کاملا متفاوتی با سرمایه‌گذاران سنتی دارد. تا زمانی که بورس با یک‌سری قوانین و فیلترگذاری بخواهد شرکت‌های استارتاپی را کنترل کند، نمی‌توان به ورود استارتاپ‌ها در بازار سرمایه امیدوار بود.»

در همین زمینه، یکی از مدیران شرکت‌های استارتاپی که چند ماه پیش خبر از پذیرش آن در بازار سرمایه اعلام شده بود، در گفت‌وگو با خبرنگار ما، گفته است که مدیران مربوط در بازار سرمایه، قوانین مربوط به پذیرش استارتاپ‌ها را اصلاح نمی‌کنند و گویا تمایلی به ورود این شرکت‌ها در بورس ندارند!

شایان ذکر است که تلاش چند ماهه خبرنگار ما مبنی بر مصاحبه با مدیران مربوط به دلیل امتناع آنها از گفت‌وگو در این زمینه بی نتیجه بوده و به زمان مقتضی موکول شده است.

با این تفاسیر، به نظر می‌رسد که دست‌کم تا پایان امسال هم، شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌ها در بازار سرمایه پذیرش نشوند مگر این‌که نگاه و رویکرد سنتی بازار سرمایه ایران، تکنولوژی‌محور شود قوانین جدیدی برای حضور این شرکت‌ها در بورس وضع شود، در غیر این‌صورت مشکل استارتاپ‌ها با تغییر یکی دو ماده قانونی و مقرراتی در بازار سرمایه برطرف نمی‌شود.

گزارشگر: مولود غلامی

ارسال نظر

تازه ها