کد خبر 87519

تحلیلگر ارشد بورس و مدرس بازارهای مالی:

تغییر فرهنگ سرمایه‌گذاری مردم در یک سال گذشته و تمایل به سهامداری در بورس، توجه بیش از پیش دولت به بازار سرمایه برای کاهش تولید نقدینگی و تورم و تامین مالی بنگاهی و سبقت گرفتن شرکت‌های بزرگ و کوچک برای عرضه سهام‌شان در بازار سرمایه و برخی عوامل دیگر باعث شده‌اند تا بازار بورس ایران (تهران) سیبل آماج ورود نقدینگی‌های جدید شود.

شاخص بورس تهران که تا زمستان 98 سقف 300 تا 400 واحدی را سقف آرزوهای خود می‌دانست، تنها با گذشت چند ماه، در بهار 99 رکوردشکنی کرد و از مرز یک میلیون واحد گذشت. مهدی سوری، تحلیلگر ارشد بورس و مدرس بازارهای مالی، با اشاره به این موارد، معتقد است: «بورس دیگر یک مساله اقتصادی نیست بلکه یک موضوع حیاتی است که باید زیرساخت‌های آن مطابق با اندازه بازار باشد و توسعه یابد.» وی اختلال در زیرساخت‌ها را بزرگ‌ترین چالش بازار سرمایه می‌داند و می‌گوید: «اگر این زیرساخت‌ها به‌ویژه، هسته معاملات، ارتقا نیابد، با یک مساله امنیتی مواجه خواهیم شد و دولت و حاکمیت باید با کمک سازمان بورس این مشکل بزرگ را برطرف کنند.» متن کامل این گفت‌وگو را می‌خوانید.

                                              *******************************************

 -با توجه به روند کنونی بازار سرمایه که گاهی با افت 20 تا 25 هزار واحدی همراه است، ارزیابی‌تان در روزهای آتی بازار سرمایه چیست؟

سهامداران و سرمایه‌گذاران تازه‌وارد باید بدانند که مثبت و منفی بودن، ذات بازارهای مالی است و سهامدارانی که با یک روز منفی شدن روند، دچار ترس می‌شوند جای‌شان در این بازار نیست. همچنین پولی که وارد بازار سرمایه کرده‌اند در صورت منفی شدن بازار اگر آسیبی به زندگی‌شان می‌زند هم باید به تغییر مکان سرمایه‌گذاری فکر کنند و جای آن در بازار نیست. سرمایه‌گذار باید آمادگی ضرر و زیان را داشته باشد، اما زمانی که محرک رشد بازار نقدینگی است و افراد تازه‌وارد زیادی به بازار می‌آیند، رفتارهای هیجانی شدت می‌یابد و ممکن است مثبت و منفی‌های بازار زیاد شود. رشد بازار سرمایه به دلیل رشد نقدینگی در اثر تورم انتظاری جامعه و رکود بازارهای موازی بوده است. این محرک‌ها همچنان وجود دارند و نگران وارد نشدن پول به بازار سرمایه نیستیم. از سوی دیگر شرکت‌های زیادی هستند که هنوز وارد بازار سرمایه نشده‌اند و می‌توانند پذیرش بگیرند و بازار سرمایه قابلیت بزرگ‌تر شدن را دارد.

-با این تفاسیر، از دیدگاه جناب‌عالی، بازار سرمایه با چه چالش‌هایی مواجه است؟

چالش اصلی بازار سرمایه، ضعف زیرساخت‌ها به‌ویژه در بخش هسته معاملات است که به عنوان نقطه اتصال نقدینگی و شرکت‌ها عمل می‌کند. هسته معاملات برای این حجم از معاملات و رشد بازار آمادگی ندارد. هرچند مسئولان و مدیران سازمان برنامه‌های مقطعی مانند کاهش عرضه‌های اولیه، زمان‌بندی عرضه‌ها در روزهای آخر هفته و در ساعت‌های مشخص، اختلال هسته معاملات را تا حدودی کاهش داده‌اند. هسته معاملات برای 120 معامله در روز طراحی شده بود در حالی که الان روزانه بیش از یک میلیون معامله انجام می‌شود. این مشکل تنها با همکاری دولت و ارکان حاکمیتی نظام با سازمان بورس برطرف خواهد شد و باید هسته معاملات قوی‌تری تهیه شود. همچنین بخش دیگری از مشکلات بازار سرمایه مربوط به نیروی انسانی کارگزاری‌ها و نهادهای مالی می‌شود که بخش مدیریت فناوری سازمان بورس باید نیروی انسانی بیش‌تر و متخصص‌تری را استخدام کند.

 -راهکارهای دیگری هم وجود دارند که بتوان برای کاهش بار فشار بر هسته و ایجاد معاملات روان‌تر اجرا کرد؟

بله. با توجه به برنامه دولت برای حذف 4 صفر از پول ملی، بازار سرمایه می‌تواند به استقبال این طرح برود. در این برنامه و با حذف 4 صفر، کمترین واحد پول ملی به قران تبدیل می‌شود که معادل 100 ریال است و بازار سرمایه می‌تواند از الان به پیشواز برود و استپ‌های تغییر قیمت سفارش‌ها را به‌جای یک ریال، 100 ریال کند. یعنی به‌جای اینکه سفارش‌دهنده یک ریال بیش‌تر از بالاترین سفارش، قیمت خرید بگذارد، حداقل 100 ریال بالاتر یا پایین‌تر سفارش بگذارد. افزایش استپ سفارش‌گذاری می‌تواند سفارشات خرد را تجمیع کند و تاحدودی فشار هسته را کاهش دهد. همچنین تشویق مردم به سمت سرمایه‌گذاری غیر مستقیم از طریق صندوق‌ها یا سبدگردان‌ها که سفار‌ش‌های کوچک را به سفارش‌های بزرگ تبدیل می‌کند، راه حل دیگری برای کاهش فشار به هسته معاملات است. البته این راهکارها قطعی نیستند اما مقطعی و مُسکن هستند. راهکارهای فنی و تخصصی دیگری هم وجود دارد. نکته مهم دیگر؛ بضاعت نیروی انسانی کارگزاری‌هاست که پاسخ‌گوی مراجعات، مردم و متقاضیان ورود به بورس نیست. کارگزاری‌ها قاعدتا نمی‌توانند نیروی انسانی متناسب با این حجم از تقاضا را استخدام کنند. در 20 ماهه اخیر مشارکت در عرضه‌های اولیه 15 برابر شده اما شمار نیروی انسانی کارگزاری‌ها همان میزان است.

-برگه سهام الکترونیکی که رونمایی شد، چه کمکی به کاهش بروکراسی‌ها در بازار سرمایه کرده است؟

چندی پیش، سازمان بورس با همکاری وزارت اقتصاد از برگه سهام الکترونیکی رونمایی کرد اما نهادهای نظارتی بورس و فرابورس این برگه‌ها را به رسمیت نمی‌شناسند و افراد باید از یک کارگزاری به کرگزاری دیگر مراجعه کنند در حالی که تغییر کارگزاری‌ را می‌توان در سامانه سجام و به صورت الکترونیکی انجام داد تا بروکراسی کاهش یابد. مدیران و مسئولان بازار سرمایه و دولت و حاکمیت باید بدانند که الان دیگر بورس یک مساله اقتصادی نیست بلکه یک موضوع حیاتی است و در صورت نبود زیرساخت‌های لازم و کافی می‌تواند به یک مساله امنیتی تبدیل شود و چالش بزرگی ایجاد کند. بزرگ‌ترین چالش بازار سرمایه، ضعف زیرساخت‌ها و مهم‌ترین آن اختلال در هسته معاملات است. همچنین روال‌های دست و پاگیر اداری نیز با وجود سامانه سجام باید به کمترین میزان کاهش یابد. متاسفانه روال ثبت نام و عملیات در بازار سرمایه به‌شدت دستی و کاغذی است. زمانی سامانه سجام را با شعار «یک بار احراز هویت برای گرفتن تمامی خدمات پایه بازار سرمایه» راه انداختند اما الان سجام به پروسه‌های قبلی اضافه شده و بروکراسی را کم نکرده است.

-در این صورت برای دریافت کد بورسی سهام عدالت و معاملات آن هم مشکلات و اختلالات افزایش می‌یابد. درست است؟

برای تخصیص سهام عدالت به افراد مشکلی نداریم و در سجام می‌توان کد بورسی صادر کرد اما در زمان معامله سهام عدالت با قوانین و دستورالعمل‌های فعلی، میلیون‌ها سهامدار باید به کارگزاری مراجعه و این قراردادها را امضا کنند و بازار سرمایه این ظرفیت را ندارد.

-در روزهای اخیر که با افزایش قیمت خودرو، دلار، سکه و طلا مواجه شده‌ایم، آیا این بازارهای موازی می‌توانند جایگزین بازار سرمایه برای جذب نقدینگی‌های جدید شوند؟

انتظارات تورمی جامعه با توجه به بودجه دولت و سایر عوامل بالاست و مردم به سمت هر بازاری که رونق یابد، اقبال نشان می‌دهند اما رونق بازارهای موازی به‌گونه‌ای نیست که بتوانند مانند بازار سرمایه این حجم از نقدینگی را جذب کنند. در بازار دلار و سکه محدودیت قانونی وجود دارد و بازار مسکن و املاک هم به قدرت بازپرداخت وام اقشار متوسط جامعه محدود است و در بازار خودرو نیز با پدیده قیمت‌گذاری دستوری مواجهیم.

-چه زمانی بازار روند اصلاحی را در پیش می‌گیرد؟

در شاخص بورس به‌تازگی از مرز یک میلیون واحد گذر کرده‌ایم و ذات بازار مالی مثبت و منفی است و هنوز حرکت بازار سرمایه برآیند و روند مثبت دارد. اگر تعداد روزهای منفی بیشتر از مثبت باشد و زمانی که بازار توانایی جذب پول جدید را نداشته باشد، روند اصلاحی آغاز می‌شود.

گفت‌وگو: مولود غلامی

 

ارسال نظر

تازه ها