کد خبر 70789

اقتصاددان و نایب‌رییس شورای راهبردی نظام مالیاتی کشور:

رفتار بازار و افت شاخص‌ها در این روزها طبیعی است و سرمایه‌گذار حق دارد محتاطانه رفتار کند. بازار بزودی روند اصلاحی به خود می‌گیرد و به اصطلاح برمی‌گردد اما مسئولان و مدیران باید بدانند که مشکلات اقتصادی کشور با سرمایه‌گذاری داخلی و با ریال حل نمی‌شود.

در حالی که شاخص معاملات بورس در ابتدای روز شنبه، 25 ابان‌ماه افزایشی و همراه با رشد بود، انتشار اخبار افزایش قیمت بنزین و پیامدهای اعتراضی آن، موجب ریزش شاخص‌ها شد. برخی از سهم‌ها مانند خودرویی‌ها نیز در صف فروش قرار گرفتند و سهم‌های پالایشگاهی نیز برای خرید متراکم شد. برای بررسی دلایل افت شاخص‌ها و همچنین ارزیابی تاثیر حاشیه‌های اخیر بر بازار سرمایه و اقتصاد کلان کشور با دکتر فرهاد رهبر، اقتصاددان و نایب‌رییس شورای راهبردی نظام مالیاتی کشور، گفت‌وگو کرده‌ایم. وی ریزش شاخص‌های بورس را در روزهای اخیر عدای می‌داند و می‌گوید: « رفتار بازار و افت شاخص‌ها در این روزها طبیعی است و سرمایه‌گذار حق دارد محتاطانه رفتار کند.» رهبر همچنین معتقد است: «بازار بزودی روند اصلاحی به خود می‌گیرد و به اصطلاح برمی‌گردد اما مسئولان و مدیران باید بدانند که مشکلات اقتصادی کشور با سرمایه‌گذاری داخلی و با ریال حل نمی‌شود.» شرح این گفت‌وگو در پی می‌آید.

                              *****

-شاخص معاملات بورس در ساعت‌های نخستین صبح دیروز، شنبه رو به رشد بود اما به یکباره شاهد ریزش شاخص‌ها بودیم که دامنه آن تا امروز(یکشنبه) نیز کشیده شد. دلایل آن را توضیح بفرمایید.

رشد شاخص سهام به عوامل زیادی وابسته است و ریسک های سیاسی، بازار، نرخ بهره، نرخ ارز، سهامداران عمده و سایر ریسک‌ها بر آن تاثیر می‌گذارد. در شرایط کنونی که بازار سرمایه نیاز به امنیت کامل دارد، از یک‌سو، وضعیت مناسب EPS شرکت‌ها و از سوی دیگر، ارزش نهفته شرکت‌های بورسی می‌تواند این ریسک‌ها را پوشش دهد. گرچه حجم قابل توجه نقدینگی‌ در برخی سهم‌ها در شرایط غیر متعارف و نامتعادل، سبب گرانی و ایجاد حباب‌های قیمتی در برخی سهم‌ها شده است اما بزودی بازار روند اصلاحی به خود می‌گیرد و به اصطلاح برمی‌گردد. مساله دیگری که در بازار سرمایه تاثیرگذار بوده، موضوع افزایش قیمت بنزین و ناراضایتی‌های عمومی است که در بخشی از جامعه ایجاد شده و پیامدهای آن بازار سرمایه را نیز دربرگرفته است. چنانچه آثار و پیامدهای آن را در شاخص‌های بورس شاهد هستیم که از ابتدای روز شنبه با رشد همراه بود و پس انتشار اخبار اعتراض‌های عمومی نسبت به افزایش قیمت بنزین، شاخص‌ها روند نزولی گرفت. این نشان می‌دهد که نگران‌هایی برای سرمایه‌گذار وجود دارد. از جمله این نگرانی‌ها؛ تاثیر افزایش قیمت بنزین بر حمل‌ونقل، قیمت تمام شده کالا و تولید است. پیامدهای این اخبار نامساعد موجب می‌شود که سرمایه‌گذار با احتیاط حرکت کند و بر همین اساس، این رفتار بازار و افت شاخص‌ها نیز، طبیعی است.

 

-سرمایه‌گذاران چگونه می‌توانند به رشد بازار سرمایه در چنین شرایطی اعتماد کنند؟

در چند سال اخیر که سرمایه‌گذاری‌ها به سمت بورس تمایل نشان داده و نسبت به سایر بازارها مانند مسکن، طلا و ارز و غیره روند بهتری داشته‌، شاخص معاملات سهام نیز روند روبه رشدی را طی کرده و بر علاقه‌مندان بازار سرمایه افزوده شده است. در نتیجه هدایت نقدینگی‌ها به بازار سرمایه، برای تولید، اشتغال و اقتصاد کشور مناسب خواهد بود و شاخصه‌های اقتصادی را افزایش خواهد داد. البته مسئولان و مدیران بازار سرمایه هم باید مراقب باشند که پول و سرمایه پاک و تمیز وارد این بازار شود و سرمایه‌ها، قابل هدایت به سمت تولید باشد. شاید در چند روز آینده، برخی سهم‌ها که زیر تاثیر رشد شاخص‌ها بوده‌اند همنچنان قابل توجه سرمایه‌گذاران باشند و بقیه سهم‌ها نیز انتظار سرمایه‌گذاران را برآورده نکنند. هرچه سطح انتظار سرمایه‌گذار بیشتر باشد، قیمت‌ها پایین‌تر می‌آید و به بیانی دیگر؛ سطح انتظار سرمایه‌گذار روی قیمت‌ سهم‌ها تاثیر دارد. در شرایط ریسک‌های نامتعادل و نامتناسب، سرمایه‌گذار نیز انتظاراتش را بالا می‌برد و از بازار سود 20 تا 30 درصدی را توقع دارد. در چنین شرایطی اگر درآمد هر سهم، رشد قابل توجهی نداشته باشد، بازار احساس نگرانی می‌کند و این یک روند طبیعی است و نباید نگران ادامه آن بود.

 

-تاثیر حاشیه‌های اخیر بر بازار بورس و شرکت‌هایی که در حوزه صادرات فعالیت می‌کنند، چگونه خواهد بود؟

در مجموع باید به بورس، نگاه کلی داشت. هر بخش یا صنعتی مسایل خاص خودش را دارد و از آن متاثر می‌شود، مانند بنزین که ممکن است بر برخی از سهم‌ها تاثیر بگذارد. گرانی بنزین و آثار مترتب بر آن همراه با ریسک‌های سیاسی و بین‌المللی، ممکن است تاثیرگذاری بیشتری ایجاد کند و سرمایه‌گذار هم معاملاتش را با احتیاط بیشتری انجام دهد. این مساله می‌تواند مراودات بین‌المللی را هم دربر گیرد و صادرات برخی شرکت‌ها و صنایع را زیر تاثیر قرار دهد. زمانی که ریسک افزایش یابد، رشد شاخص‌ها در بازار سرمایه هم دچار نوسان می‌شود. فراموش نکنیم که «قیمت»، محل تلاقی عرضه و تقاضاست و اگر تقاضا بنا به هر دلیلی کاهش یابد، قیمت‌ها نیز نزولی می‌شوند و در نتیجه شاخص‌ها هم افت می‌کنند. در وضعیت کنونی کشور، افت شاخص‌های بورس طبیعی است زیرا سرمایه‌گذار سود می‌خواهد. به هر‌روی و بنابر ذات بازار، این روند به سمت اصلاح می‌رود و بازار به تعادل می‌رسد.

 

-افزایش قیمت بنزین چه میزان بر سهام شرکت‌های بورسی تاثیر می‌گذارد؟

افزایش قیمت بنزین روی تولید، صادرات و در نهایت اقتصاد کشور تاثیر بسزایی می‌گذارد اما عوامل دیگری مانند نرخ بهره ممکن است تاثیرگذاری بیشتری بر بازار سرمایه داشته باشد. افزایش نرخ بهره در تولید منجر به افزایش هزینه‌های تمام شده و قیمت کالا می‌شود و شاید افزایش چند درصدی بنزین تا این اندازه تاثیرگذار نباشد. البته باید این موارد را بررسی کرد. در افزایش قیمت بنزین، بیشتر از همه، نگرانی‌های امنیتی وجود دارد و فضای نامطلوب کنونی، سرمایه‌گذاران را نگران می‌کند و سرمایه‌ها را فراری می‌دهد، اما بازار امن، به مرور زمان، جو نامطلوب را در خودش حل می‌کند و به اصطلاح، نسبت به این مسایل واکسینه می‌شود و واکنش هیجانی نشان نمی‌دهد.

 

-به عنوان یک اقتصاددان و کسی که سال‌هاست در تصمیم‌گیری‌های کلان اقتصادی کشور نقش داشته‌اید، چه راهکارهایی را پیشنهاد می‌فرمایید؟

سال‌هاست که ما با انواع تحریم‌ها مواجهیم و به نظر من، بعید است که در کوتاه‌مدت تحریم‌ها از میان برداشته شوند. اگر در درازمدت هم تحریم‌ها برداشته نشوند و مراودات تجاری و سازگاری با کشورهای قدرتمند برقرار نشود، چشم‎‌انداز اقتصادی خوبی پیش روی کشور نخواهد بود و در نهایت دولت چاره‌ای جز افزایش درآمدهای مالیاتی به عنوان درمان مقطعی، نخواهد داشت. افزایش درآمدهای مالیاتی نیز در کوتاه‌مدت شاید نسخه بدی نباشد اما در بلندمدت بازار سرمایه را هم هدف می‌گیرد. بنابراین، اقتصاد کشور نیازمند این است که امنیت سرمایه‌گذاری داخلی را فراهم کند تا در پی آن سرمایه‌گذاران خارجی هم احساس امنیت کنند و در صنایع و بخش‌های مختلف سرمایه‌گذاری‌های مشترک انجام دهند. اقتصاد ایران، اقتصاد بسته‌ای است و چاره‌ای جز این نداریم که به سرمایه‌گذاران به‌ویژه بانک‌های خارجی اجازه ورود دهیم و پیش از آن امنیت را برای‌ آنها تامین کنیم. مشکل اقتصاد کشور با ریال حل نمی‌شود. همان‌گونه که تجربه نیز نشان داده، ملی کردن بانک‌ها پس از انقلاب، فایده‌ای برای کشور نداشته است. البته بانک‌های خصوصی هم ایجاد شدند اما این کار هم به درستی انجام نشد. با این تفاسیر و در گام نخست، باید امکان حضور و ایجاد سرمایه‌گذاری بانک‌های بین‌المللی (اروپایی) را در کشور فراهم کرد که پیش‌نیاز آن، کاهش تحریم‌ها از سوی غرب و گذشت‌هایی از سوی ایران است.

 

-تحلیل‌تان از وضعیت بازار سرمایه در ماه‌های آتی چونه است؟

بازار سرمایه، در سال‌های اخیر هرچند روند رو به رشد تضمینی و مداومی را داشته اما با نشیب‌وفرازهای عادی و طبیعی نیز همراه بوده که این ذات بازار است. این روند رو به رشد نشان می‌دهد که جریان نقدینگی و سرمایه از سایر بازارها به سمت بورس هدایت و به دلیل بازدهی مناسب آن، با استقبال عمومی بی‌نظیری نیز همراه شده است. افزایش تعداد کدهای معاملاتی مردم عادی در ماه‌های اخیر نشانگر این مدعاست و باید قدر این اعتماد عمومی را بدانیم و با شفاف‌سازیی و افشای گزارش‌های لازم، آن را ادامه دهیم.

گفت‌وگو: مولود غلامی

 

ارسال نظر

تازه ها