کد خبر 13913

سنگین‌سازان در گردنه تصمیم‌گیری

رانندگان و دارندگان یک میلیون و 350 هزار خودروی فرسوده سنگین در انتظار اجرای طرحی هستند که در صورت عملیاتی شدن، شرکت‌های حاضر در صنعت حمل و نقل جاده‌ای(تولیدکنندگان خودروهای سنگین و عرضه‌کنندگان محموله‌های جاده‌ای) به سود پایداری طی سه سال دست پیدا می‌کنند. هر سال 200 هزار دستگاه خودروی سنگین به ناوگان فرسوده جاده‌ای کشور اضافه می‌شود، حالا دولت می‌خواهد با اجرای این طرح و اعطای 50 درصد تسهیلات بلاعوض خرید ماشین‌های سنگین، زمینه رشد و سودآوری تمامی‌‌شرکت‌های حاضر در زنجیره حمل و نقل جاده‌ای را فراهم سازد.

طی سه سال آینده

حمل‌ونقل زمینی به عنوان یک شیوه حمل‌ونقل رایج تلقی شده و حجم وسیعی از جابه‌جایی مسافر و کالا را به خود اختصاص داده است و از این حیث آثار اجتماعی و اقتصادی قابل توجهی بر جامعه می‌گذارد؛ یکی از مهمترین آنها، تاثیرات محیط زیستی و آلودگی هوا است که باعث شده دولت در جهت بهبود شرایط زیستی و صرفه‌جویی در مصرف سوخت دست به کار شده و طرح نوسازی ناوگان فرسوده را به صورت جدی در دستور کار خود قرار دهد.

با توجه به تعداد خودروهای فرسوده موجود در کشور و ‌ظرفیت تولید خودروهای سنگین می‌توان گفت برای جایگزینی خودروهای فرسوده در کشور طی 3 سال آینده- در صورت موفقیت در تامین مالی این طرح و اجرایی شدن به صورت کامل- باید تولید در شرکت‌های تاثیر‌پذیر افزایش یابد و این به معنی بازگشت رونق به این بخش از صنعت کشور است.

سابقه این طرح و تغییرات شاخص‌های اصلی

در طرح قبلی، ‌نوسازی 65 هزار دستگاه کامیون فرسوده در دو سال اخیر اجرایی شد، اما به دلیل اختصاص تسهیلات با نرخ سود بالا، کامیون‌های جدید با قیمت بسیار بالا و سرسام‌آوری به متقاضیان نوسازی تحویل می‌شد. در نهایت این طرح به دلیل محدودیت‌هایی که داشت با شکست مواجه شد.

طرح ناوگان فرسوده کنونی

هم‌اکنون حدود ۲۴۰هزار کامیون فرسوده از 1350 هزار خودروی فرسوده در کشور وجود دارد و خودروسازان داخلی باید طی 3 سال با تلاش مضاعف بتوانند سالانه ۷۰ هزار کامیون فرسوده‌(یعنی در کل 202‌‌5 دستگاه) را با محصولات نو جایگزین کنند که هدف نخست از اجرای آن رفع مشکلات زیست محیطی و کاهش آلودگی هوای تهران و سایر کلانشهرها است که عمدتا از هیدروکربورها است. این نکته حائز اهمیت است که ۷۳ درصد عامل آلودگی هوای تهران متعلق به وسایل نقلیه است و از این ۷۳ درصد نیز ۳۰ درصد متعلق به اتوبوس‌ها، ۲۵ درصد به کامیون‌ها، ۱۲ درصد به موتورسیکلت‌ها و ۱۰ درصد متعلق به سایر وسایل نقلیه است. یکی دیگر از اهداف اجرای این طرح نیز بحث ایمنی جاده‌ای است. خودروهای فرسوده در جاده‌ها عامل اصلی کاهش ایمنی و وقوع تصادفات به شمار می‌روند.

در طرح جدید دولت، امکانی فراهم می‌شود تا افرادی که توانایی ندارند در راستای نوسازی خودروی خود اقدام کنند، دولت خودرویی را به آنها تحویل می‌دهد که حدود نصف قیمت آن را وزارت نفت بر مبنای صرفه‌جویی انرژی و درآمدی که از آن حاصل می‌شود، تقبل می‌کند. در حقیقت، یک کامیون فرسوده الان ممکن است در 100کیلومتر چیزی حدود 50 تا 60 لیتر گازوئیل مصرف کند. اگر این خودروی فرسوده به کامیون نو با استاندارد امروز جهانی تبدیل شود، مصرفش نصف می‌شود؛ پس وزارت نفت از محل صرفه‌جویی با قانونی که در اختیار دارد، بخش ارزی آن را تامین می‌کند. موضوع قابل توجه دیگر این است که مالک خودروی نو از کل 18درصد بهره برای تسهیلات، فقط 9 درصد از سود تسهیلات را پرداخت می‌کند و مابقی سود تا سود مورد انتظار لیزینگی‌ها و بانک‌ها را شرکت نفت از محل صرفه‌جویی پرداخت می‌کند.

جدول تامین مالی خودروهای فرسوده

نوع وسیله

تعداد (هزار دستگاه)

قیمت (میلیون تومان)

اقساط میلیون تومان

تسهیلات بانکی

بهره

تعداد اقساط

پیش پرداخت

کامیون و کشنده

۲۴۰

320

30000

30%

18%

60

20%

اتوبوس درون شهری

21. 2

 

2500

30%

18%

60

20%

اتوبوس بیرون شهری

13. 5

900

6500

30%

18%

60

20%

کامیونت

19

120

1100

25%

18%

36

15%

مینی‌بوس و ون

57

140

1400

30%

18%

36

15%

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ماخذ: محاسبات تحقیق (گروه صنایع خودرو و نیرومحرکه وزارت صنعت، معدن و تجارت)

تامین مالی طرح خودروی فرسوده

طبق تصمیمات اتخاذ شده، قرار بر این است که طی 3 سال آینده 202‌‌5 کامیون فرسوده نوسازی شود، به طوری که تامین مالی 50درصد قیمت خودرو از آورده متقاضی و تسهیلات بانکی، لیزینگی‌ها یا صندوق توسعه ملی است و باقیمانده توسط وزارت نفت از درآمد صرفه‌جویی در مصرف گاز و نفت تامین می‌شود. لازم به ذکر است که تاکنون وزارت راه‌وشهرسازی و سازمان راهداری با چند کارخانه تولید‌کننده کامیون قرارداد بسته است تا به تدریج این کامیون‌ها نوسازی شوند.

نوسازی

منافع و معایب مالکان خودروی فرسوده فعلی

مزایا و معایب طرح نوسازی ناوگان فرسوده را از دید مالکان خودروهای تجاری فرسوده را در جدول زیر می‌بینیم:

معایب و مزایای تعویض خودروی فرسوده برای مالکان

معایب

مزایا

بهای کمتر لاشه نسبت به فروش مستقیم

تبدیل خودروی فرسوده به نو (افزایش ارزش دارایی)

افت قیمت خودرو در زمانی کوتاه پس از خرید

افزایش ایمنی خودرو

اقساط تسهیلات دریافتی بابت نوسازی خودرو

کاهش هزینه تعمیرات و نگهداری

ارائه وثیقه ملکی برای دریافت تسهیلات نوسازی

کاهش مصرف سوخت و دریافت پاداش صرفه‌جویی سوخت

هزینه بالاتر بیمه خودروی نو در مقایسه با فرسوده

دریافت 50 درصد ارزش خودروی نو از سوی وزارت نفت

بیکاری در فاصله زمانی اسقاط خودروی فرسوده و تحویل خودروی نو

امکان توسعه فعالیت‌ها ناشی از خواب کمتر خودرو و امکان ترانزیت خودرو

استهلاک خودروی نو در مقایسه با خودروی فرسوده

دریافت یارانه سود تسهیلات

کاهش حاشیه سود با تغییر در نرخ ارز و کاهش قیمت جهانی گازوییل

کاهش آلودگی

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

ماخذ: وزارت راه و شهرسازی

قوانین و آیین‌نامه‌های مرتبط

شرایط نوسازی ناوگان فرسوده بدین شرح است:

  • کامیون و کشنده‌های فرسوده بالای 10 تن با سن بالاتر از 35 سال
  • دارای کارت هوشمند از سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای کشور
  • دارای حداقل 12 فقره بارنامه، 5هزار کیلومتر کارکرد یا 4 فقره راه‌نامه در حمل‌ونقل بین‌المللی CMR در یک سال گذشته

همچنین، میزان 85 درصد صرفه‌جویی سوخت سه ماه حد فاصل اسقاط ناوگان فرسوده و ابطال کارت سوخت تا جایگزینی ناوگان نو به عنوان پیش‌پرداخت به متقاضیان پرداخت می‌شود و سقف پرداخت مبلغ صرفه‌جویی معادل قیمت خودرو است. (4)

چرا مطمئن هستیم، مردم از این طرح استقبال می‌کنند؟

در طرح پیشین به دلیل اینکه 70 درصد قیمت خرید خودروی نو را باید مالکان تقبل می‌کردند، به راحتی قادر به تامین مالی آن نبودند، بنابراین دولت تنها موفق به اجرای بخش کوچکی از طرح شد و به هدف اصلی خود نرسید. اما در طرح جدید نوسازی ناوگان فرسوده، جذابیت‌های بیشتری برای طرح ارائه شده است، در زیر به مزیت‌های این طرح اشاره می‌کنیم:

1- آسودگی خاطر در پرداخت اقساط

  • اقساط ماهانه 2.‌5 تا 6.‌5 میلیون تومان براساس نوع وسیله نقلیه
  • درآمد مالکان از خودرو به مراتب بیشتر از اقساط ماهانه خودرو
  • تسهیلات کم‌بهره ارزان قیمت‌(18 درصد)

2-برآورد اشتغال‌زایی

  • ۲۰ هزار نفر در واحدهای خودروسازی
  • ۱۰ هزار نفر در واحدهای قطعه‌سازی

3-رونق در چرخه اقتصادی در میان مدت 

  • افزایش حمل و جابه‌جایی بار
  • رشد درآمد برای خودروهای سنگین

4- کاهش آلودگی کلان شهرها از جمله تهران

5- تامین ارز واردات قطعات کامیون ها از محل صرفه جویی سوخت

اثر طرح احیا و نوسازی ناوگان فرسوده بر بورس

از آنجا که مبلغ اختصاص یافته به طرح نوسازی ناوگان مبلغ هنگفتی است‌(در مقایسه با درآمد نفتی در سال 1395 که برابر با 152 هزار میلیارد تومان بوده است) با اجرای طرح، نوسانات زیادی در شرکت‌های بورسی مرتبط خواهیم دید. به احتمال قوی خودروسازان، قطعه‌سازان، شرکت‌های لیزینگی و شرکت‌های مرتبط متاثر خواهند شد.

وزارت راه با تاکید بر استفاده از منابع مالی خارجی و ظرفیت سازندگان داخلی در چارچوب اقدام مشترک با تولیدکنندگان معتبر خارجی، تاکنون اقدام به انعقاد 10 قرارداد با شرکت‌های تامین‌کننده خودروهای سنگین تجاری به منظور جایگزینی 19 هزار و 540 دستگاه کامیون و کشنده فرسوده در طول دو سال آینده کرده است.

جزئیات همکاری شرکت‌های خودروسازی در طرح نوسازی ناوگان

جدول

در ادامه به بررسی تاثیرپذیری دو شرکت بورسی «ایران خودرو» و «سایپا دیزل» از این طرح می‌پردازیم. همان‌طور که در تصویر زیر قابل مشاهده است، دو شرکت مذکور پس از انعقاد قرارداد برای اجرای طرح ناوگان فرسوده، جهت شفاف‌سازی، آمادگی خود را برای انجام تعهدات داده شده در طرح به سازمان بورس اعلام کردند.

نامه‌‌ مدیرعامل ایران‌خودرو و سایپا دیزل به سازمان بورس در راستای اجرای طرح نوسازی خودروی فرسوده

نامهسایپا دیزل

در این طرح گروه خودروسازی سایپا به عنوان هسته مرکزی تولید و جایگزینی خودروهای تجاری سنگین انتخاب شده و در صورت پیشرفت این طرح و اجرای برنامه‌ها، هم ظرفیت‌های کنونی گروه در عرصه خودروهای تجاری در دو شرکت سایپادیزل و زامیاد مورد بهره‌برداری قرار خواهد گرفت و هم فرصت اشتغال‌زایی بیشتری فراهم خواهد شد.

در واپسین روزهای سال گذشته، مرحله نخست طرح نوسازی ناوگان فرسوده حمل‌ونقل تجاری کشور با تحویل 200 دستگاه کامیون در سایپادیزل آغاز شد. همچنین در فاز دوم این طرح که 11 اردیبهشت 97 انجام شد، تعداد 250 خودرو از انواع خودروهای تجاری سنگین به مشتریان تحویل داده شد. به علاوه اینکه، آمارها حاکی از آن است که سهم سایپا از نوسازی ناوگان کشنده و باری کشور ۲۵ درصد است، این شرکت برای تولید هشت هزار دستگاه خودرو برای نوسازی ناوگان کشنده و باری تا سال آینده تعهد دارد.

از آنجا که ارزش بازار نماد خکاوه 225 میلیارد تومان برآورد شده است و قرارداد تامین 5هزار خودرو به ارزش 2هزار میلیارد در طول 3 سال را برای اجرای طرح ناوگان فرسوده منعقد کرده است. می‌توان انتظار داشت که سهام آن با قیمت‌های خیلی بالاتری در آینده مواجه شود.

نوسانات قیمت نماد خکاوه در طرح قبلی و فعلی

نوسان
ایران‌خودرو ‌دیزل

همان‌طور که از نمودار زیر مشخص است، به محض عمومی‌شدن طرح قبلی نوسازی ناوگان در 15 اسفند ماه سال 1394، سهام شرکت ایران‌خودرو دیزل یک روند صعودی قابل ملاحظه‌ای را طی کرد، گرچه قبل از آن هم به دلیل تجدید ارزیابی دارایی‌های شرکت با چنین وضعیتی مواجه شده بود. اما از 25 اسفند ماه، سهام این شرکت خودرویی با نوسانات نزولی همراه بود، به این دلیل که آنچه مردم از اجرای طرح نوسازی انتظار داشتند عملی نشد. سوالی که در این قسمت پیش می‌آید این است که آیا برای سال ۹۷ سهامداران خاور با اجرای این طرح می‌توانند خوشبین به سودآور شدن شرکت باشند یا نه؟

نوسانات قیمت نماد خاور در طرح قبلی و فعلی

نوسان 1

نوسان 2

با توجه به اینکه ارزش بازار نماد خاور برابر با 303 میلیارد تومان است و ارزش 5هزار دستگاه کامیون که قرار است طی 3 سال به متقاضیان داده شود، برابر 2هزار میلیارد تومان‌(متوسط سالانه 6700 میلیارد تومان) برآورد شده است، می‌توان نتیجه گرفت که شرکت ایران‌خودرو در صورت انجام تعهدات خود، با رشد چشمگیری مواجه شود.

 در پایان با توجه به:

  1. تعداد خودروهای فرسوده موجود در کشور که از سوی نماینده مراکز اسقاط ایران در حدود یک میلیون و 350 هزار دستگاه عنوان شده و هر ساله تعداد 200 هزار دستگاه دیگر به جمع آن افزوده می‌شود.
  2. ظرفیت تولید صنعت خودروسازی کشور به صورت سالانه تنها یک میلیون و 200 هزار دستگاه است.

می‌توان گفت برای جایگزینی این تعداد خودرو فرسوده در کشور طی 3 سال آینده- در صورت موفقیت در تامین مالی این طرح و اجرایی شدن به صورت کامل- باید تولید در شرکت‌های تاثیر پذیر افزایش یابد و این به معنی بازگشت رونق به این بخش از صنعت کشور است. 

 

ارسال نظر

تازه ها