کد خبر 13909

بازگشت یک صنعت خاکستری

صنعت سیمان ایران طی سال‌های اخیر دو دوره طلایی داشته است. دوره اول بعد از سقوط صدام بود که ساخت و ساز‌ها در عراق آغاز شد، یعنی دوران صادرات فله‌ای سیمان به عراق‌. دوره دوم نیز زمان برقراری توسعه عدالت اجتماعی با ابزار مسکن مهر بود. بعد از آن، این صنعت به محاق رکود رفته است، آیا دوران شکوهمند سهم‌های سیمانی در بورس تهران فرا می‌رسد؟ رئیس‌جمهور، روحانی وعده داده است که نوسازی بافت فرسوده شتاب می‌گیرد؛ به زودی! چنانچه این طرح آغاز شود، تحلیلگران هفته‌نامه «سهامدار» پیش‌بینی می‌کنند که دوران رونق صنعت سیمان فرامی‌رسد.

طرح نوسازی بافت فرسوده که این روزها در تمامی‌سخنرانی‌های اقتصادی مسئولان دولت دوازدهم از آن صحبت می‌شود یکی از مهمترین راهکارهای دولت برای رونق بخشی به بخش مسکن و همچنین ایجاد اشتغال است.

صنایع سیمان، کاشی و سرامیک، محصولات فلزی و لوازم خانگی صنایعی هستند که در وهله بعد‌، از این اقدام دولت منتفع می‌‌شوند، حال باید دید در زمانی که آمریکا از برجام خارج شده و صنعت کشور بار دیگر در معرض تحریم‌های این کشور قرار گرفته، بهسازی سالانه 100 هزار واحد مسکونی در طرح نوسازی تا چه حد می‌تواند بر وضعیت این صنایع اثرگذار باشد.

مروری بر طرح نوسازی بافت فرسوده شهری

این برنامه، یک طرح با دوره زمانی 10ساله است که هم‌اکنون فاز نخست برای یک دوره زمانی 5ساله از سوی دولت تنظیم، نهایی و کلید خورده است. در قالب فاز نخست، الگوی مدنظر برای نوسازی محلات قدیمی ‌شهرها به این صورت است که سالانه 100 هزار واحد مسکونی جدید در این محله‌ها ساخته می‌شود، طوری که به ازای هر واحد فرسوده دو واحد جدید جایگزین می‌شود. از دیگر مزایای این طرح می‌توان به تسهیلاتی که دولت ارائه می‌دهد اشاره کرد، به گونه‌ای که مالک خانه هیچ سرمایه‌ای را وارد کار نمی‌کند و صاحب خانه‌‌ بزرگ‌تری نیز خواهد شد. تسهیلاتی که به زوج‌های جوان داده می‌شود نیز می‌تواند عاملی ترغیب‌کننده جهت روی آوردن به این طرح شود.

کل ساخت و ساز مسکونی کشور

 تعداد پروانه‌های ساختمانی صادر شده در هر سال در نمودار زیر قابل مشاهده است. تعداد پروانه‌های حاصل از ساخت 100 هزار واحد مسکونی جدید نزدیک 77 درصد پروانه‌های سال 95 ‌و 1.5 برابر تعداد پروانه‌های 6 ماهه سال 96 خواهد بود.

سیمان

صنعت سیمان

صنعت سیمان به عنوان یکی از صنایع پایه، نقشی اساسی در توسعه زیر‌‌بنای اقتصادی هرکشور برعهده دارد. کاربرد اصلی سیمان در ساخت‌وساز ساختمان و تاسیسات، راه‌سازی، سدسازی، کانال‌کشی و رویه‌های بتنی به جای آسفالت‌ است‌. طبق برآوردهای انجام شده در سال اخیر میزان سیمان مصرفی در بخش ساختمان‌سازی به مصرف کل سیمان را در نمودار زیر مشاهده می‌کنید:

سیمان 2

بنابر گزارش‌های موجود در صورت‌های مالی شرکت سیمان سپاهان که بخشی از آمار تعداد پروانه‌های صادره از سوی شهرداری‌های کشور را ارائه کرده به طور متوسط 60 درصد از پروانه‌های صادره با اسکلت بتنی و مابقی به صورت اسکلت فلزی هستند. هر متر مربع ساختمان با اسکلت بتنی به طور متوسط 150 کیلوگرم و هرمتر مربع ساختمان با اسکلت فلزی با طور متوسط 50 کیلوگرم سیمان مصرف می‌کند، بنابراین هر سال با ساخت 100 هزار واحد مسکونی با نسبت مشخص شده و متراژ فرضی 100 متر مربع، مقدار سیمان مورد نیاز 11 میلیون تن خواهد بود از آنجا که تولید سیمان در سال 95 برابر  با 57.9 میلیون تن بوده بنابراین تولید شرکت‌های سیمانی در سال 97 به طور متوسط چیزی حدود 20 درصد رشد نسبت به سال 95 خواهد داشت.

تخمین آهن مصرفی طرح

نوع اسکلت ساختمان

درصد ساختمان‌های ساخته شده با این نوع اسکلت

تخمین کیلو‌گرم سیمان مصرفی در هر متر مربع

تخمین تعداد ساختمان‌های 100 متری که با این نوع اسکلت در طرح جدید ساخته می‌شوند

تخمین تناژ سیمان مصرفی در هر نوع اسکلت

مجموع تناژ سیمان مصرفی در کل طرح

اسکلت فلزی

40

50

40 هزار واحد

2 میلیون

 

11 میلیون

اسکلت بتنی

60

150

60 هزار واحد

9 میلیون

 

 

 

 

 

بخشی از گزارش ادواری وزارت صنعت، معدن و تجارت  

سیمان 3

صنعت کاشی و سرامیک

در رکود صنعت ساختمان و انبوه‌سازی، گروه کاشی و سرامیک نیز مدت مدیدی است که در خواب زمستانی فرو رفته است و حتی با افزایش نرخ ارز در روزهای اخیر، همچنان به روند نزولی خود ادامه داده است. میزان تاثیر طرح نوسازی بافت فرسوده بر رونق صنعت کاشی و سرامیک نیاز به بررسی دارد.

اگر با فرض ساخت 100 هزار واحد مسکونی با متوسط هر واحد 100 متر مربع و مصرف قطعی 63/0 متر مربع کاشی و سرامیک برای آشپزخانه و حمام و دستشویی به ازای هر متر مربع ساخت و ساز (برآورد میزان مصالح مورد نیاز ساختمان) تخمین مقدار کاشی و سرامیک مصرفی در این طرح 6.3 میلیون متر مربع خواهد بود که نسبت به تولید سال 95 چیزی حدود 2 درصد تولید این سال خواهد بود، پس رشد 2 درصدی صنعت کاشی و سرامیک در سال 97 نسبت به سال 95 ناشی از اجرای این طرح قابل پیش‌بینی است که سود قابل اعتنایی را به صنعت کاشی و سرامیک اضافه نخواهد کرد.

کاشی

صنایع فلزات اساسی

صنعت دیگری که در نگاه اول مستقیما تحت تاثیر بهبود وضعیت ساخت و ساز قرار خواهد گرفت، برخی از شرکت‌های موجود در تولید‌کنندگان فلزات اساسی خواهند بود. مشخصا نگاه ما به تولید کنندگان میلگرد و تیرآهن خواهد بود که احتمال منتفع شدن آنان می‌رود. با توجه به جدول زیر تخمین مصرف آهن از این طرح قابل مشاهده است.

تخمین آهن مصرفی طرح

نوع اسکلت ساختمان

درصد ساختمان‌های ساخته شده با این نوع اسکلت

تخمین کیلو‌گرم آهن مصرفی در هر متر مربع

تخمین تعداد ساختمان‌های 100 متری که با این نوع اسکلت در طرح جدید ساخته می‌شوند

تخمین تناژ آهن مصرفی در هر نوع اسکلت

مجموع تناژ آهن مصرفی در کل طرح

اسکلت فلزی

40

60

40 هزار واحد

240 هزار

 

510 هزار

اسکلت بتنی

60

45

60 هزار واحد

270 هزار

 

 

برای بررسی میزان تولید تیرآهن و میلگرد کشور نگاهی به گزارش‌های یکی از این شرکت‌ها راه گشا خواهد بود. شرکت ذوب در گزارش 9 ماهه سال 96 خود آماری از تولیدات فولاد کشور در سال 95 ارائه کرده که در ادامه مشاهده می‌کنید.

گزارش تفسیری مدیریت مربوط به 9 ماهه ابتدایی سال 96(آمار تولید سال 95)

تفسیری

همان‌طور که در گزارش شرکت ذوب آمده مجموع تولید تیرآهن و میلگرد داخل 7714 هزار تن است که میزان مصرف ایجاد شده توسط این طرح در سال 97 حدود 6.6 درصد از تولید سال 95 کشور است‌ که چندان قابل توجه نیست.

صنعت لوازم خانگی‌

هر چند صنایع لوازم خانگی حضور کم‌رنگی در بازار بورس دارند اما از آنجا که ساکنان خانه‌های جدید نیاز به لوازم خانگی نیز دارند این صنایع هم به نظر امکان بهره بردن از اجرای طرح نوسازی را دارند اما قبل از پرداختن به شرکت‌های این صنعت ذکر نکاتی در این حیطه بسیار مهم است‌:

1- نقش واردات و‌ البته قاچاق در صنعت لوازم خانگی بسیار چشمگیر است، به طوری که در هر بخشی از تولیدات لوازم خانگی رقبای خارجی بسیاری وجود دارد که رقابت در صنایعی چون سیمان و کاشی و سرامیک و فلزات اساسی به این شدت نیست.

2- از آنجا که این طرح بازسازی و نوسازی بافت فرسوده است و 50 هزار واحد در قالب نوسازی و 50 هزار واحد جدید خواهد بود تنها 50 هزار واحد به طور قطع نیاز به وسایل جدید خواهند داشت.

اینکه آیا این اتفاق صنایع این حوزه را از رکود در خواهد آورد، نیاز به بررسی‌های بیشتر‌ دارد، همان‌طور که در تصویر زیر که بخشی از گزارش عملکرد سال 95 و‌زارت صنعت، معدن و تجارت است، مشاهده می‌شود.

اگر فرض کنیم تمام واحد‌های مسکونی جدید یک در‌خواست جدید برای ماشین لباسشویی، کولرآبی، تلویزیون تخت و یخچال فریزر خواهند داشت در این صورت میزان تمایل به مصرف ناشی از اجرای این طرح نسبت به تولید داخل سهم قابل توجهی خواهد داشت.

بخشی از گزارش عملکرد بر اساس آمار وزارت صنعت، معدن و تجارت

تولید کالاهای صنعتی

نام محصول

سال 94

سال 95

برآورد سال 96

کولر آبی

684.6

723.4

704

انواع تلویزیون تخت

1397.1

1495.5

1446.3

یخچال و فریزر

737.4

889.4

813.4

ماشین لباسشویی

492.9

861.7

677.3

 

تاثیر تقاضای ایجاد شده بر بازار لوازم خانگی

نام محصول

برآورد تولید سال 96(هزار دستگاه)

نسبت تقاضای 50 هزار واحدی ایجاد شده به برآورد تولید 96(درصد)

میانگین درصد رشد در اقلام مفروض صنعت لوازم خانگی

کولر آبی

704

7.1

 

9.4

انواع تلویزیون تخت

1446.3

3.5

یخچال فریزر

813.4

12.29

ماشین لباسشویی

677.3

14.8

 

در جدول بالا وسعت درخواست ایجاد شده در صورت اجرای طرح قابل مشاهده است اما باز هم ذکر این نکته ضروری است که بخش عظیمی ‌از فروش لوازم خانگی مربوط به واردات و قاچاق است بنابراین لزوما این نسبت‌ها نسبت رشد تولیدات داخل در سال 97 نخواهد بود.

در انتها میزان تاثیر ساخت سالانه 100 هزار واحد در طرح نوسازی بافت فرسوده را در جدول زیر مشاهده می‌کنید.

پیش‌بینی رشد صنایع

صنعت

درصد رشد تخمین زده شده

سیمان

20

کاشی و سرامیک

2

صنعت فلزات اساسی

6.6

صنعت لوازم خانگی

9.4

 
به طور خلاصه می‌توان اینچنین گفت که تاثیر طرح نوسازی و بهسازی بافت فرسوده برای صنعت سیمان قابل ملاحظه است و برای صنعت کاشی و سرامیک چندان قابل اعتنا نیست.

 

ارسال نظر

تازه ها