کد خبر 13106

رکود بخش مسکن چگونه صنعت کاشی و سرامیک را زمین‌گیر کرد

مقدمه

صنعت کاشی و سرامیک یکی از صنایعی است که این روزها در رکود کامل به سر می­برد. وابستگی شدید این صنعت به ساخت و ساز داخل از یکسو و توسعه بیش از حد واحدهای صنعتی کاشی و سرامیک از سوی دیگر، از دلایل رکود بازارهای داخلی در این صنعت است. چراکه ظرفیت­های ایجاد شده بسیار بیشتر از تقاضای داخلی و امکان صادراتی کشور است. همچنین به دلیل صادرات بخش عمده محصولات به عراق با توجه به تغییر و تحولات سیاسی ایجاد شده در این کشور، بازارهای صادراتی نیز با رکود مواجه شده است. به طور کلی این شرایط منجر به تعطیلی یا تولید کمتر از ظرفیت برخی کارخانه­ها و دپو شدن میزان زیادی از محصولات شده است. خروج بازار مسکن از رکود و شناسایی بازارهای صادراتی جدید را می­توان از عوامل موثر خروج این صنعت از رکود دانست.

میزان تولید

براساس آمارهای اعلام شده انجمن صنفی تولیدکنندگان کاشی و سرامیک کشور، میزان تولید کاشی و سرامیک در کشور بیش از نیاز داخل و بازارهای صادراتی است و این موضوع شرکت‌های فعال در این صنعت را با مشکل مواجه کرده است. چراکه این شرکت­ها بازاری برای فروش محصولات تولیدشده خود ندارند و در نهایت مجبور به انبارکردن محصولات و فروش تدریجی و پایین­تر از قیمت تمام شده می­شوند. در این راستا برخی از شرکت‌ها ناچار به تعطیلی شده­اند و برخی دیگر با ظرفیت پایین فعالیت می­کنند.

انجمن نیز برای بهبود اوضاع، طی نامه­ای در دی‌ماه سال 94‌ اعلام کرد، مطالعات میدانی انجام شده و شرایط موجود در بازار کاشی و سرامیک نشان از بهبود شرایط بازار ندارد و به منظور مدیریت بحران به کلیه شرکت­ها توصیه می­شود در صورت صلاحدید نسبت به کاهش 50 درصد از کل ظرفیت تولید خود اقدام کنند. همان‌طور که در نمودار زیر ملاحظه می­شود، در سال 94 تولیدات کارخانه­ها کاهش یافته و این روند کاهشی در سال 95 نیز ادامه داشته است.

آمار تولید کاشی و سرامیک از سال 85 تا مهر 96

آمار

 به دنبال تشدید رکود و انباشت کالا در کارخانه‌های کاشی و سرامیک، بار دیگر انجمن کاشی و سرامیک در بهمن ماه سال 94، از تولیدکنندگان این صنعت خواست تا بنا به صلاحدید خود، تولیدشان را به مدت سه ماه از 15 اسفند سال 94 تا 15 خرداد 95 متوقف کنند. در حال حاضر بسیاری از کارخانه‌های کاشی و سرامیک کشور کمتر از ظرفیت خود فعالیت دارند یا نیمه تعطیل هستند.

بازار داخلی کاشی و سرامیک

در حال حاضر بازار داخلی کاشی و سرامیک در رکود کامل به سر می‌برد. به طور کلی می­توان از عوامل رکود بازار داخلی، به رکود در ساخت‌وسازها و توسعه بیش از حد واحدهای صنعتی اشاره کرد. 

1- رکود در ساخت و ساز

رکود بازار مسکن، خرید و فروش کاشی و سرامیک را تحت تاثیر قرار داده است. بازار کاشی و سرامیک که روزی محلی مناسب برای سرمایه­گذاری بود، امروز تحت تاثیر بازار مسکن در شرایط رکود به سر می­برد. در حال حاضر وجود برخی آمار و ارقام نشان از خروج از رکود دارد. جهت بررسی وضعیت ساخت و ساز در کشور، تعداد پروانه‌های ساختمانی صادر شده شهرداری و همچنین میزان آمار شاغلین در بخش ساختمانی مورد بررسی قرار گرفت. طبق اطلاعات مرکز آمار ایران، کل جمعیت شاغل در پاییز سال 96،  معادل 23 میلیون و ۳۳۱ هزار و ۱۶۷ نفر بوده است که نسبت به سال 95 این میزان معادل ۴.۳ درصد رشد داشته است. بخش ساختمان سه میلیون و ۱۴۴ هزار و ۸۷۶ شغل ایجاد کرده که نسبت به مدت مشابه سال قبل خود ۲.۹ درصد رشد داشته است.  

همچنین نتایج آمارهای ثبتی به دست آمده از سامانه‌های صدور پروانه‌های ساختمانی شهرداری‌های کشور نشان می‌دهد، در فصل پاییز سال ١٣٩٦، تعداد ١٦هزار و 304 واحد مسکونی در پروانه‌های صادرشده برای احداث ساختمان از سوی شهرداری‌ تهران، پیش‌‌بینی شده است که نسبت به تابستان حدود ١٣,١ درصد کاهش و نسبت به فصل مشابه سال گذشته حدود ١٠.٦ درصد افزایش داشته است و تعداد ٦٧هزار و 511 واحد مسکونی در پروانه‌های صادرشده برای احداث ساختمان از سوی شهرداری‌های کشور پیش‌‌بینی شده است که نسبت به فصل گذشته حدود ١٨,٢درصد کاهش و نسبت به فصل مشابه سال گذشته حدود ٠.٨ درصد افزایش داشته است.‌ بنابراین آمارهای ارائه شده نشان از شروع روند خروج بخش ساختمان از رکود را دارد.

خروج بخش ساخت و ساز  از رکود با یک وقفه زمانی منجر به خروج نهاده­های ساختمانی مانند گچ، موزاییک، کاشی و سرامیک، سنگ، چوب، ایزوگام، قیرگونی و آسفالت، شیرآلات، یراق‌آلات درب و پنجره، شیشه، آهن‌آلات، میلگرد و پروفیل درب و پنجره، از رکود می­شود.

2- توسعه بیش از حد در واحدهای صنعتی کاشی و سرامیک

یکی از مشکلات اساسی این صنعت صدور بی­رویه مجوز برای راه­اندازی کارخانه­های کاشی و سرامیک از سوی سازمان صنعت، معدن و تجارت است. در شرایطی که مازاد تولید در کشور وجود دارد باید از صدور مجوزهای جدید جلوگیری شود و سرمایه­گذاران به سمت صنایع دیگر هدایت شوند.

بازارهای هدف صادرات کاشی و سرامیک کشور

براساس آمارهای ارائه شده از انجمن صنفی تولیدکنندگان کاشی و سرامیک کشور، در 5 سال اخیر، صادرات این صنعت بیشتر به کشورهای همسایه عراق، افغانستان و پاکستان انجام شده است و سهم عراق از صادرات کاشی و سرامیک بیش از 75 درصد  بوده است. همان‌طور که در جداول زیر مشاهده می‌شود، مقدار صادرات به عراق از سال 93 روند صعودی داشته است. این افزایش در عرضه منجر به کاهش قیمت هرمترمربع کاشی و سرامیک شده، به طوری که در نهایت منجر به کاهش ارزش صادرات شده است.

یکی از مشکلات اصلی این صنعت تمرکز بیش از اندازه بر بازار کشورهای همسایه به ویژه عراق است، به طوری که کشورهای اروپایی سهمی از صادرات این محصول ندارند. تحولات سیاسی منطقه در عراق و سوریه موجب شده بازار اصلی صادرات کاشی و سرامیک ایران مختل و منجر به انباشت محصولات تولیدی در انبارها و رکود در فروش شود. اما چنانچه در این زمینه بازاریابی مناسبی صورت گیرد و مشکلات نقل و انتقال پول در تجارت خارجی کشور از طریق پیمان‌های پولی دوجانبه مرتفع شود، امکان صادرات کاشی ایران به این کشورها نیز به وجود خواهد آمد و شرایط برای اوج‌گیری مجدد این صنعت فراهم خواهد شد.

نمودار1

همان‌طور که در جدول زیر مشاهده می‌شود، به غیر از کاشی سعدی (کسعدی) و صنایع کاشی و سرامیک سینا (کساوه)، اغلب شرکت­های بورسی بخش اعظم محصولات خود را در بازارهای داخلی به فروش رسانده­اند. این آمار نشان می­دهد برنامه­ریزی در این صنعت عمدتا متمرکز بر بازار داخلی است و باتوجه به مازاد تولید دپو شده در این صنعت و تولید کمتر از ظرفیت کارخانه­ها، یکی از راهکارها جهت خروج از رکود در این صنعت، توجه به بازارهای هدف صادراتی است.

صورت مالی پیش­بینی درآمد هر سهم براساس عملکرد واقعی 6 ماهه (منبع: کدال)

نمودار داخلی

بررسی وضعیت شرکت­های بورسی صنعت

شرکت کاشی‌ و سرامیک‌ حافظ‌ (کحافظ)، به دلیل وجود برخی مشکلات همچون فرسوده بودن خطوط تولید، رکود در بخش مسکن، اشباع بودن بازار و کاهش شدید صادرات این محصول، در سال 95 با توقف خطوط تولید به دلیل نوسازی و بازسازی همراه بود. استراتژی شرکت به جای کاهش میزان تولید، توقف کامل خطوط و نوسازی و اضافه کردن خطوط تولید و نصب و راه‌اندازی ماشین چاپ دیجیتال و  فروش محصولات دپوشده خود در سال 95 بود. همان‌طور که ملاحظه می­شود، شرکت از فروش محصولات دپو شده خود حدود  9 میلیارد و 800 میلیون تومان درآمد کسب کرده است.

گزارش فعالیت ماهانه، دوره یک ماهه منتهی به 30/12/1395

95

شرکت با راه‌اندازی خطوط تولید جدید در سال 96، شروع به تولید محصولات خود کرد. اما میزان تولیدات شرکت کم بود و شرکت دلیل آن را حساسیت روی کیفیت محصولات تولیدی خود عنوان کرده است، به طوری که درصورت پایین بودن کیفیت اقدام به انجام تغییرات در بدنه و لعاب انجام می­شود تا کیفیت مورد نظر حاصل شود. در سال 96 همواره میزان فروش شرکت بیش از میزان تولید بوده است که حاکی از فروش محصولات انبار شده شرکت دارد. این روند در سال 97 نیز ادامه داشته است.

همچنین براساس نامه افشای اطلاعات بااهمیت شرکت تولیدی کاشی تکسرام(تکرام)، شرکت علت کاهش حاشیه سود خود را رکود ساخت و ساز و ورود بی­رویه کارخانه­های تولیدکننده کاشی و سرامیک به این صنعت عنوان کرده است.

نامه افشای اطلاعات با اهمیت شرکت تولیدی کاشی تکسرام (تکرام)

افشا

مشکلات و نقاط ضعف صنعت

  •   تمرکز بیش از حد بر بازارهای هدف همسایه
  • مشکلات انتقال ارز حاصل از صادرات به کشور
  • ضعف ناوگان حمل و نقل ریلی و جاده­ای متناسب با حجم صادرات کاشی و سرامیک از استان­ها به خارج از کشور
  • توسعه صنعت بدون در نظر داشتن میزان تقاضای داخلی و پتانسیل­های صادراتی بازارهای هدف
  • تعدد کارخانه‌ها، رکود شدید در بازار ساخت و ساز و دپوی تولیدات
  • پایین بودن قیمت فروش محصولات نسبت به بهای تمام شده آنها
  • تعدیل نیرو و تعطیلی واحدهای تولیدی 

 

ارسال نظر

تازه ها