کد خبر 13902

بازی با کارت اروپا

پس از امضای برجام و تحولات پیرامونی، صنعت بیمه واکنشی به این رخداد نشان نداد و سکوت سوال برانگیزی داشت. ظاهرا صنعت بیمه به این باور نرسیده بود که بهره‌برداری از فضای بین‌المللی می‌تواند چه منفعت‌هایی برای آنها داشته‌ باشد.

photo_2018-02-01_22-06-27

علی رمضانیان،روزنامه نگار 

اول برادریات رو ثابت کن

اما بروکرهای جهانی صنعت بیمه که بازار جدیدی را کشف کرده بودند، منتظر شرکت‌های داخل ایران‌ نمانده و خود دست به کار شدند. آنها‌ به بیمه‌گران بزرگ و کوچک داخلی فهماندند که می‌توانند از امکانات جهانی حداکثر بهره برد. حضور و تردد بروکرهای بین‌المللی صنعت بیمه، در مقطعی، چنان زیاد شده بود که برخی از شرکت‌های بیمه‌گری از برگزاری سمینار آشنایی‌، طفره رفته و این ضرب‌المثل در بین مدیران بیمه در پاسخ به آنها رایج شد: «اول برادری‌ات را ثابت کن». برادری که مدیران بیمه به دنبال آن بودند، انتقال تکنولوژی و سرمایه بود که صنعت بیمه تشنه آن بود.

در دوران تشدید تحریم‌ها مشکل اصلی صنعت بیمه ایران‌، عدم انتقال ریسک شرکت‌های بیمه به خارج از مرزها و شرکت‌های خارجی بود. در واقع، اغلب ظرفیت‌های ریسک صنعت بیمه بر دوش نحیف شرکت‌های داخلی گذاشته شده بود. ‌حال آنکه توزیع این ریسک به بازار بین‌المللی می‌توانست دو فایده بزرگ داشته ‌باشد. در وهله نخست، توزیع بار سنگین مسئولیت به دوش بازیگران بین‌المللی می‌افتاد و دوم اینکه پیوند شرکت‌های بزرگ جهانی با صنعت بیمه ایران سبب انتقال تکنولوژی و سرمایه به ایران می‌شد.

ناآشنایی بومی

برای درک اهمیت حضور شرکت‌های بیمه خارجی در صنعت بیمه باید دو مثال را مطرح کرد. در حال حاضر، در ایران، از ده‌ها رشته بیمه‌گری‌، تنها 15 رشته فعال است که نشان از عدم آشنایی به صنعت بیمه در دنیا دارد. همچنین‌ بیمه کردن صنعت حمل و نقل مانند کشتیرانی‌، برای شرکت‌های بیمه‌گری ایران بسیار سنگین است و اگر یک اتفاق ناگوار در آب‌های بین‌المللی رخ دهد، می‌تواند خسارتی معادل کل ذخایر شرکت‌های بیمه کشور به این صنعت تحمیل کرده و صنعت بیمه را زمین‌گیر کند.

گواه این مدعا می‌تواند حادثه سانچی باشد که در سال گذشته رخ داد و سبب جان باختن تعدادی از هموطنان گرامی شد‌. کشتی‌ها معمولا چهار نوع بیمه دارند که شامل بیمه بدنه، خدمه، محموله و بیمه حمایت و غرامت است. نفتکش سانچی دارای بیمه بدنه و بیمه حمایت و غرامت بوده است. ارزش بدنه تحت پوشش بیمه کشتی سانچی، 32 میلیون دلار بود که با دلار 4200 تومانی معادل 134 میلیارد تومان می‌شود، یعنی بیشتر از کل سرمایه برخی از شرکت‌های بیمه ایران. حال ‌آنکه تنها  30 درصد بیمه بدنه این کشتی توسط بیمه ملت و البرز انجام‌شده و 70 درصد باقی‌مانده آن به‌صورت بیمه اتکایی به 11 شرکت بیمه‌گر بین‌المللی به رهبری بیمه اسکالد واگذار شده بود. به عبارت دیگر سهم بیمه‌گران داخلی و خارجی از خسارت وارده به ترتیب 9.6 و 22.4 میلیون دلار بوده است. بنابراین بیشتر هزینه پرداخت خسارت این حادثه به عهده طرف‌های خارجی است.

رهاورد صندوق بیمه تحریم

هرچند مجموعه صنعت بیمه و دولت در دوران تحریم اقداماتی از قبیل تشکیل صندوق ویژه تحریم با یک میلیارد دلار سرمایه و تشکیل ظرفیت مشترک یا تشکیل p&I قشم و کیش با هدف مدیریت و مقابله با شرایط تحریم انجام دادند که اقدامات مفید و موثری بود و در نوع خود تجربه جدیدی محسوب می‌شد و شاید از دستاوردهای دوران تحریم بود؛ ولی با وجود این اقدامات، به دلیل وجود ریسک‌های بزرگ در داخل کشور‌، خطرات زیادی متوجه سرمایه‌های کشور و صنعت بیمه بود‌. در هر صورت، بیمه مرکزی که کمی‌ دیرتر از دیگر بخش‌های اقتصادی پی به اهمیت ماجرا برد، برای رسیدن به این اهداف مهم یعنی انتقال فن‌آوری و سرمایه به داخل، انتقال ریسک به خارج، سه پروانه برای احداث دفتر ارتباطات را صادر کرد و مذاکرات آغاز شد و کارهای بزرگ انجام شد. بعد از چندی، قائم‌مقام بیمه مرکزی، طی مصاحبه‌ای اعلام کرد که شرکت‌های بزرگ بیمه مانند اسکور با ایران قراردادهای مهمی‌ بستند و در تحولی دیگر حدود 70 درصد نفتکش‌های ایران و بیش از 45 درصد از کشتی‌های ایرانی توانستند از کلوب بین‌المللی IG پوشش بیمه‌ای بگیرند. همچنین کشتی‌های بیمه‌شده توسط موسسات P&I ایران می‌توانند در بندرهای کشورهای اروپایی تردد کنند‌.

تجربه بعد از برجام

 علاوه بر همکاری با شرکت‌های بزرگ بیمه‌، یکی دیگر از رخدادهای مهم در صنعت بیمه‌، رتبه‌بندی شرکت‌ها بود که بعد از برجام انجام شد. بنگاه‌های اقتصادی، برای اینکه بتوانند با دنیا تعامل داشته باشند باید از سوی موسسات معتبر جهانی مورد ارزیابی قرار گرفته و بر اساس معیارهای جهانی سنجیده شوند. موسسات رتبه‌بندی جهانی بعضا به دلیل پاره‌ای از مشکلات به سختی وارد بازار کار ایران می‌شوند. با این وجود برخی از این موسسات به واسطه برخی از شرکت‌های بیمه‌گری که به دنبال ارتباط‌گیری با جهان خارج هستند و تمایل دارند ارزیابی شوند وارد صنعت بیمه ایران شدند‌. موسسه CI یکی از معتبرترین موسسات رتبه‌بندی در سطح بین‌المللی است که از سال ۱۹۸۲ در زمینه رتبه‌بندی فعالیت می‌کند و شرکت‌ها، بانک‌ها و موسسات مالی را در حدود ۴۰ کشور رتبه‌بندی می‌کند. این موسسه در ۲۲ آگوست ۲۰۱۷ برابر با ۳۱ مرداد ۱۳۹۶ اقدام به بررسی محیط کلان اقتصادی کشور، صنعت بیمه و برخی از شرکت‌ها پرداخت که نتیجه آن رتبه‌بندی داخلی شرکت‌ها بود.

دیپلماسی بیمه‌ای و تعامل با اروپا

درنهایت و با تمام این تحولات مفید‌، برجام با توجه به مزایایی که برای صنعت بیمه داشت، در روزهای اخیر رنگ دیگری گرفت و به قول رئیس‌جمهوری ایران، شر یک مزاحم از سر آن کم شد، موضوعی که مورد حمایت کشورهای اروپایی قرار نگرفت و نقطه قوت ماجرا تاکید اتحادیه اروپا بر ماندن بر سر تعهدات بین‌المللی خود است.

این اتفاق نکته مهمی ‌را یادآوری می‌کند و آن تعامل صنعت بیمه ایران با شرکت‌های معتبر اروپایی است‌. چرا که بنگاه‌های اقتصادی در دنیای امروز، مستقل از حکومت‌ها هستند و به منافع خود می‌اندیشند. این اندیشه آنان را وا می‌دارد تا بازارهای جدید را از دست ندهند. هرچند شرکت‌های بیمه‌گری برای پایین آوردن ریسک خود همه جوانب را می‌سنجند اما به واسطه بروکرها می‌توان با شرکت‌های بزرگ بین‌المللی تعامل کرد. این نکته از این جهت مهم تلقی می‌شود که شرکت‌های بیمه‌گری ایران می‌توانند با برقراری این ارتباط، کار بزرگی برای اقتصاد ایران انجام‌ دهند. این کار بزرگ، درگیر کردن تعداد زیادی از شرکت‌های بزرگ بیمه با اقتصاد ایران و بالابردن هزینه اتحادیه اروپا برای خروج از برجام و عدم پایبندی به تعهدات خود است.

این اقدام سبب می‌شود تا هزینه تحریم‌های جدید‌ تنها بر دوش ایران نباشد و شرکت‌های اروپایی نیز متحمل هزینه می‌شوند و مجاب هستند که با تحریم‌کنند‌گان چانه‌زنی کنند‌. این تجربه در صنعت خودرو رخ داده‌ و بعد از مطرح شدن مساله خروج آمریکا از برجام شرکت‌های خودروسازی به دولت‌های فرانسه و آلمان فشار زیادی وارد کردند که در برجام مانده و به آمریکا نیز فشار وارد کنند تا بازار ایران را از دست ندهند‌. همین وضعیت باید برای صنعت بیمه تکرار شود. یعنی تا دیر نشده شرکت‌های بیمه‌گری ایرانی برای اینکه کفه شرکت‌های اروپایی را سنگین‌تر کنند، ارتباط بیشتری بگیرند تا بتوانند با فشاری که احتمالا شرکت‌های بیمه به دولت‌های خود وارد می‌کنند، اروپا را وادار به ماندن در تعهدات خود کنند‌. در غیر این صورت ایران خود در یک انزوای خودخواسته فرورفته که نهایت آن بن‌بست اقتصادی است، بنابراین رسالت شرکت‌های بیمه، دیپلماسی اقتصادی ایران در اروپا بوده و باید به این باور برسند که نقش آنها بیشتر از زمان دیگری برای صلح و ثبات موثر است.

 

ارسال نظر

تازه ها