کد خبر 40454

گروه تحلیلی "با اقتصاد"، "سهامدار" و "بورس فوری" بررسی می کند

هفته نامه سهامدار در جدیدترین شماره خود به بررسی جامع صندوق‌های سرمایه‌گذاری پرداخته است که در ادامه مطالب آن آورده شده است.

صندوق‌های سرمایه گذاری به عنوان ابزاری جهت کاهش ریسک برای ورود به بازار سرمایه در سراسر دنیا شناخته می‌شوند؛ از این رو استفاده از آن‌ در میان سهامداران خرد که اطلاعات تخصصی از وضعیت کلان بازار ندارند شایع است. اما در کشورما به دلیل پایین بودن عمر این صندوق‌ها و هم‌چنین عدم فرهنگ سازی کافی استفاده از آن‌ها گسترده نیست.

سرمایه گذاری در صندوق‌ها از طریق خرید واحدهای هر صندوق امکان‌پذیر است که در ادامه انواع و روش خرید آن‌ها بیان می‌شود.

انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری

صندوق سرمایه گذاری با درآمد ثابت

صندوق‌ها با درآمد ثابت از جمله کم ریسک‌ترین صندوق‌ها به شمار می‌رود و بازدهی مثبت آن به سبب خرید اوراق بهادار مانند اوراق مشارکت، اوراق اجاره، اوراق خزانه و .... کم اما همیشگی است. حداقل 70 و حداکثر 95 درصد سرمایه گذاری این صندوق‌ها در اوراق با درآمد ثابت انجام می‌گیرد. این صندوق‌ها دارای ضامن نقدشوندگی و ضامن جبران خسارت احتمالی هستند بنابراین پیش‌بینی‌های لازم برای پرداخت سود و اصل سرمایه افراد وجود دارد.

به طور تقریبی و طبق آمارهای منتشر شده حدود 71 صندوق با درآمد ثابت در کشور فعالیت می‌کنند که حدود 2 میلیون و 144 هزار نفر در آن‌ها سرمایه گذاری کرده‌اند.

11

صندوق سرمایه گذاری در سهام

صندوق‌های سهامی به صندوق‌هایی گفته می‌شود که حداقل 70 درصد ترکیب دارایی آن‌ها سرمایه گذاری در سهام و 30 درصد در اوراق بهادار باشد. قیمت هر واحد از این صندوق‌ها در ابتدای شروع 100 هزار تومان است؛ نحوه عملکرد مطلوب یا نامطلوب هر صندوق قیمت آن در آینده را مشخص می‌کند که این قیمت می‌تواند افزایشی یا کاهشی باشد.

به طور تقریبی 70 صندوق سهامی در کشور فعال هستند و حدود 11 هزار و 602 نفر افراد حقیقی یا حقوقی در آن‌ها سرمایه گذاری نموده‌اند.

22

صندوق‌های سرمایه‌گذاری مختلط

صندوق‌هایی که دارایی‌های خود را به صورت 40 درصد در سهام، 60 درصد در اوراق بهادار یا بر عکس سرمایه گذاری می‌کنند صندوق‌های مختلط نامیده می‌شوند. این صندوق‌ها معمولا بازده بالاتری از سپرده‌های بانکی و صندوق‌های بادرآمد ثابت دارند در عین حال رویکرد محافظه‌کارانه‌تری را دنبال کرده و ریسک پایین‌تری نسبت به صندوق‌های سهامی دارند.

تعداد صندوق‌های مختلط در کشور ما حدود 20 عدد است و آمار تقریبی نشان می‌دهد 17 هزار و 762 نفر از افراد حقیقی و حقوقی در آن‌ها سرمایه‌گذاری کرده‌اند.

33

صندوق‌های قابل معامله (ETF)

صندوق‌های ETF صندوقی با دارایی‌های متفاوت هستند که همانند سهام عادی در بورس خرید و فروش می‌شوند؛ می‌توانند با درآمد ثابت، سهامی، مختلط یا مبتی بر طلا باشند. در واقع خرید و فروش آن‌ها در هر زمانی که شخص سرمایه‌گذار بخواهد انجام می‌شود. مهم ترین مزیت و تفاوت این صندوق‌ها در مقایسه با سایر صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک قدرت نقدشوندگی بالای آن‌ها است. صندوق‌هایی که قابلیت معامله در بورس ندارند را تنها در پایان هر روز و پس از محاسبه NAV می‌توان خرید و فروش نمود اما همان‌گونه که بیان شد ETFها قابلیت خرید و فروش مانند سهام عادی را دارند.

در این صندوق‌ها رکن ضامن نقدشوندگی وجود ندارد و به جای آن بازارگردان موظف به خرید واحد صندوق در صورت نبود مشتری است.

عمر صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله در دنیا به طور تقریبی به 20 سال می‌رسد؛ اولین صندوقی که با این مکانیزم در دنیا شروع به کار کرد صندوق طلا اسپایدر (SPDR) بود که در ژانویه 1993 تاسیس گردید.

مزایای صندوق‌های سرمایه گذاری قابل معامله:

  • معافیات مالیاتی معاملات واحدها
  • افزایش نقدشوندگی واحدهای صندوق با وجود عملیات بازارگردانی
  • متنوع سازی با حذف هزینه و صرف زمان اندک
  • سادگی، سهولت و سرعت در معامله
  • کاهش زمان تصفیه نسبت به صندوق‌های فعلی
  • خرید و فروش آنلاین واحدهای صندوق
  • نداشتن دامنه نوسان برای معاملات روزانه 

44

صندوق‌های قابل معامله در بورس ایران

5

قیمت ابطال یا NAV چیست؟

به استثنای خرید و فروش واحد صندوق‌های ETF، برای فروش واحد در صندوق‌های سرمایه گذاری دیگر نیاز به یک قیمت پایه وجود دارد که به آن اصطلاحا قیمت ابطال یا NAV(Net Value Asset) گویند.

خرید هر واحد از صندوق‌های سرمایه گذاری به معنای سهیم شدن در دارایی صندوق می‌باشد. دارایی‌ها که عمدتا سهام یا اوراق بهادار هستند با توجه به نوسانات در بازار سرمایه دائما تغییر می‌کنند. در نتیجه ارزش‌گذاری دارایی هر صندوق به صورت روزانه صورت می‌گیرد؛ چنان‌چه ارزش دارایی‌های روزانه یک صندوق را از بدهی‌های آن (که عمدتا بدهی بابت خرید سهام به کارگزاری‌ها و بدهی به ارکان صندوق است) کسر کنیم ارزش خالص دارایی‌های صندوق به دست می‌آید حال با تقسیم این عدد بر تعداد واحدهای هر صندوق ارزش خالص هر واحد (NAV) مشخص می‌شود.

قیمت صدور و ابطال هر صندوق بر اساس NAV روزانه آن محاسبه می‌شود.

در صندوق‌های قابل معامله هر چه تفاوت قیمتی میان NAV با قیمت تابلو کمتر باشد ارزش صندوق بیشتر است.

صندوق‌های مبتنی بر طلا

صندوق های مبتنی بر طلا پشتوانه سکه طلا را دارند اما می توانند در ترکیب دارایی های آن ها سهام و اوراق با درآمد ثابت نیز وجود داشته باشد.

در واقع کسانی که توانایی خرید سکه طلا را ندارند می توانند با حداقل بودجه ای که دارا هستند بر روی این فلز گران بها سرمایه گذاری کنند. به طور مثال اگر برای خرید یک سکه کامل به بیش از سه میلیون تومان پول نیاز باشد با پرداخت هزار تومان و خرید یک واحد از این صندوق ها شخص خریدار صاحب یک سه هزارم یک سکه کامل می شود.

بخش عمده ای از سرمایه گذاری در این صندوق ها بر روی سکه هایی انجام می شود که از پیش خریداری شده و در قالب سپرده کالایی نزد یک بانک عامل سپرده گذاری شده است.

در نتیجه قسمت قابل توجهی از فعالیت این صندوق ها به روند سکه  طلا بستگی دارد.

در حال حاضر در بازار سرمایه ایران تنها 4 صندوق مبتنی بر طلا مشغول فعالیت هستند. که در میان آن‌ها صندوق متعلق به لوتوس پارسیان اولین و صندوق مربوط به کارگزاری مفید کمترین قدمت را دارد و عمر آن هنوز به یک سال نرسیده است.

66

*صندوق طلای کارگزاری مفید از تاریخ 19 خرداد به بازار وارد شده است و اختلاف قابل توجه بازدهی آن با سایرین عمر کوتاه این صندوق می‌باشد.

7

انواعی دیگر از صندوق‌ها

صندوق‌هایی که تا اینجا از آن‌ها نام بردیم، صندوق‌هایی هستند که در کشورما شناخته شده و قسمت عمده‌ای از سرمایه‌گذاری علاقه‌مندان به صندوق‌ها در آن‌ها انجام می‌شود. اما دسته دیگری از صندوق‌ها به تامین مالی اختصاص دارند. فعالیت این صندوق‌ها در راستای توسعه نهادهای مالی جدید تعریف شده‌است و سه نوع اصلی دارند؛ 1-صندوق‌های پروژه 2-صندوق‌های زمین و ساختمان 3-صندوق‌های جسورانه  

صندوق‌های پروژه

 این صندوق به صورت عملی و تخصصی به بحث طرح‌های اقتصادی مختلف می‌پردازد و تنها بخشی از آن از طریق انتشار واحدهای سرمایه‌گذاری تامین مالی می‌شود. شرکت مپنا برای اولین بار در شهریور سال 96 اولین صندوق پروژه را در کشور معرفی کرد. سرمایه"صندوق سرمایه گذاری پروژه آرمان پرند مپنا" حدود 3 هزار میلیارد تومان است که از این میزان 350 میلیارد تومان از طریق بازار سرمایه تامین مالی می‌شود. پس از تکمیل و آغاز بهره‌برداری از پروژه نیروگاه پرند مپنا دارندگان واحد این صندوق‌ها به سهامدار تبدیل می‌شوند.

صندوق زمین و ساختمان

این صندوق‌ها به منظور جمع‌آوری وجوه از متقاضیان سرمایه گذاری و ساخت پروژه ساختمانی و پس از آن فروش واحدهای ساختمانی پروژه تکمیل شده و به دست‌آوردن سود و تقسیم آن میان دارندگان واحدهای صندوق تشکیل می‌شوند.

کاربری و نوع ساختمان در حال ساخت، زمان به سرانجام رسیدن پروژه و پیش بینی قیمت برای فروش هر واحد در زمان تکمیل از جمله عوامل موثر برای سرمایه‌گذاران در این صندوق شناخته می‌شود.

صندوق سرمایه گذاری زمین و ساختمان نگین شهرری صندوقی است که تا پایان سال 96، 27 میلیون از واحدهای آن به سرمایه گذاران واگذار شده است.

صندوق سرمایه گذاری جسورانه

صندوق‌های سرمایه گذاری جسورانه یک مدل سرمایه‌گذاری برای راه‌اندازی استارت‌آپ‌ها و شرکت‌های کوچک با پتانسیل بالا محسوب می‌شود، عموما پذیره نویسی آن‌ها از طریق فرابورس انجام می‌گیرد و به نام SME و VC معروف هستند. در واقع کسب و کارهایی که دسترسی لازم برای تامین منابع مالی ندارند از طریق این صندوق‌ها اقدام به جذب منابع مالی می‌کنند. این صندوق‌ها ریسک بالایی دارند چرا که در صورت به نتیجه نرسیدن استارت‌آپ می‌توانند زیان هنگفتی برای خریداران واحدهای صندوق جسورانه داشته باشند اما در مقابل بازدهی بالایی نیز در صورت به سرانجام رسیدن یک کسب و کار نصیب خریداران واحد می‌کنند.

اما همواره سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها با ریسک بسیار زیادی همراه است و هیچ تضمینی درخصوص پرداخت سود یا اصل سرمایه وجود ندارد؛ احتمال این امر وجود دارد که سرمایه‌گذار در موقع فروش واحدهای سرمایه‌گذاری، مبلغی را دریافت کند که از مبلغ پرداختی او در هنگام پذیره‌نویسی و خرید واحدها کمتر باشد.

88

 

ارسال نظر

تازه ها